Astım Nasıl Anlaşılır? Astım teşhisi nasıl konulur


Sponsorlu Bağlantılar

Sponsorlu Bağlantılar

Bir kişi astım hastası olduğunu nereden ve nasıl anlar?

Astım hastalığının başlıca belirtileri nelerdir?

Astım teşhisi koymak için astımın olmazsa olmaz işaretleri neler?

astim-ataga-kalkti-26233.jpg (620×403)

Astım teşhisinde tıbbi öykünüz, ailenizdeki hastalık öyküleri, fiziksel muayene ve çeşitli test sonuçları, doktorunuzun tanı koymak için izleyeceği yolun içerdikleridir. Eğer astım teşhisi koyulacak olursa astımın ne seviyede olduğu da yine doktor tarafından tespit edilecek ve sonuca göre tedavinin nasıl olacağı belirlenecektir.

Hastalar çoğunlukla zaman zaman ortaya çıkan öksürük, nefes darlığı, hırıltı gibi şikayetlerle doktora başvururlar. Tıbbi öykü denilen, hangi belirtileri yaşadığınız, tekrarlayıcı olup olmadıkları, belirtilerin ne zaman görüldüğü gibi soruların cevaplarını ve bu belirtiler dışında hangi şikayetlerinizin olduğunun belirlenmesini içerir.

Fiziksel muayene üst solunum yolu enfeksiyonu ya da obstrüktif akciğer hastalığı gibi başka hastalıkları elemek üzere yapılır.

Astım teşhisinde istenilen testler ise alerji deri testi, solunum fonksiyon testleri, kan testleri ve ter testidir. Hastadan bu testlerin hepsinin mi yoksa bir kısmının mı isteneceği doktorun görüşüne bağlıdır.

Astım Hastası Olduğumuzu Nasıl Anlarız

Astım Nasıl Anlaşılır ?

Astımın en sık görülen belirtisi nefes darlığıdır. Nefes darlığı herhangi bir neden yokken, bazen de parfüm, sigara dumanı, yemek kokuları gibi kokularla, soğuk, egzersiz ve alerjenle karşılaşıldığında aniden başlar. Gece sabaha karşı olan, uykudan uyandıran nefes darlığı tipiktir. Bronş genişletici ilaçlar kullanıldığında nefes darlığının geçtiği görülür. Nefes darlığı özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında görülür. Astımda dışarıdan da duyulabilen ıslık sesine benzeyen hırıltılı solunum mevcuttur. Ayrıca göğüste baskı tarzında rahatsız edici bir his olabilir. Astımda en sık görülen şikayetlerden birisi de öksürüktür. Öksürük bazen astımın tek belirtisi olabilir. Astımdaki öksürük inatçı ve kuru bir öksürüktür. Bazen, öksürüğe koyu kıvamda az miktarda bir balgam eşlik edebilir. Beraberinde boğazda kaşıntı hissi olabilir. Ancak öksürüğün astım dışında da pek çok nedeni vardır. Özellikle sinüzit ve mideden yemek borusuna geri kaçış (gastroözofajiyal reflü hastalığı) gibi durumlarda da bu tarz öksürük görüldüğünden, astım testleri yapılmadan tanı konulmamalıdır.

Astım nasıl anlaşılır?

Astımın en karakteristik özelliklerinden biri nöbetler şeklinde belirti vermesidir. Bu atak dönemlerinde hastaların temel şikâyetleri öksürük, balgam, hırıltı ve nefes darlığıdır. Genellikle bu şikâyetlerin tümü birlikte görülür, ama bazı hastalarda öksürük bazı hastalarda hırıltı ve nefes darlığı daha ön plandadır.

Astım belirtilerinin ortaya çıktığı bu dönemler ‘astım atağı’ veya ‘astım krizi’ olarak isimlendirilir.

Astım krizi terimi daha çok, hastane veya yoğun bakım ünitelerinde tedaviyi gerektirecek ciddi durumlar için, astım atağı terimi ise nefes açıcı spreyler ile kısa sürede düzelen ve hatta kendiliğinden de geçebilen hafif durumlar için tercih edilmelidir.

Ben hastalarımla konuşurken “atak” sözünü tercih ediyorum, çünkü “kriz” sözcüğü günlük konuşma dilinde içinden çıkılması zor, çaresi olmayan olayları tanımlamak için kullanıldığından hastaların ruhsal durumunu olumsuz etkileyebileceğini düşünüyorum.

Astımlıların çoğunun, bu ataklar arasındaki dönemlerde hiçbir şikâyetleri yoktur. Bu iyileşme dönemine “remisyon dönemi” denir. Remisyon dönemleri her astımlı hastada, hatta aynı hastada bile farklı sürelerdedir.

Çocukluk döneminde astımı olan çocukların yüzde 50’ si buluğ çağından sonra uzun süreli remisyon dönemine girerler. Bu dönem bazı hastalarda tüm ömür boyu bile devam edebilir.

ASTIM KRİZLERİNİN TİPİK ÖZELLİKLERİ

Astım krizleri çok ani olarak başlayabileceği gibi, birkaç gün içinde yavaş yavaş da gelişebilir.

Astım krizlerinin üç temel özelliği vardır:

  • Havaların değişken olduğu dönemlerde daha sık görülür.
  • Belirtiler gece sabaha karşı şiddetlenir.
  • Krizleri doğuran çeşitli faktörler vardır: Alerjenler, sigara dumanı, viral enfeksiyonlar, keskin kokular gibi.
ASTIM KRİZLERİNİN ÖNCÜ BELİRTİLERİ
Bazı hastalar astım krizinin başlayacağını önceden hissedebilirler. Birçok hastada, boğazda yanma, hapşırık krizleri, burun tıkanıklığı, su gibi burun akıntısı, gıcık şeklinde öksürük gibi burun ve boğazla ilgili öncü belirtiler vardır. Burun, çene, ense ve saçlarda kaşıntı hissi de astım krizlerine öncülük edebilir. Bazı astımlılar ise enseme, kol, bacak ve sırtta kızarma, terleme ve ağrı gibi belirtileri kriz habercisi olarak bildirmişlerdir.

Özellikle, çocuklardaki astım krizlerinde nezle, farenjit gibi üst solunum yollarının viral enfeksiyonlarının çok büyük önemi vardır. Çocuğun önce burnu akar, hapşırır veya boğazı ağrır ve hemen o gece veya ertesi gün öksürük, hırıltı, nefes darlığı şikâyetleri başlar.

AĞIR ASTIM KRİZİ NASIL ANLAŞILIR?

Bazı astım krizleri hastanın hayatını tehlikeye sokacak kadar ağır olabilir. Böyle hastaların bir an önce hastaneye kaldırılmaları gerekir. Bu ağır krizler, çoğu kez, düzenli tedavi görmeyen hastalarda yavaş yavaş gelişir.

Çok seyrek rastlana bir astım türü olan dengesiz astım’ da olduğu gibi, birkaç saat hatta birkaç dakika içinde bile ağır astım krizleri gelişebilir.

Hem hastalar ve hem de yakınları tarafından iyi bilinmesi gereken ağır astım krizinin başlıca belirtileri şunlardır:

  • Dudaklarda, tırnak yataklarında ve dilde morarma olması
  • Şuur bozukluğu, uyuklama hali
  • Nefes alma sayısının dakikada 25’ ten fazla olması
  • Göğüs duvarı ile karın duvarı hareketlerinin uyumsuz olması
  • Kalp atışlarının (nabzın) dakikada 120’ den fazla olması
  • Nefes alırken kaburga aralıklarının içeriye doğru çekilmesi
  • Kolları bir yere dayayarak ve yardımcı solunum kaslarını kullanarak solunum yapılması
  • Konuşurken kısa bir cümleyi bile bir kerede söyleyememek
  • Kan basıncının çok yükselmesi veya giderek düşmeye başlaması
  • Hastanın aşırı bir korku ve panik içinde olması, terlemesi

Çocuklarda astım nasıl anlaşılır?

Astım Nedir Belirtileri nasıl anlaşılır?

Öksürük, astımın en önemli belirtisidir, kuru ve inatçı bir nitelik gösterir. Öksürük, çoğu zaman hırıltılı solunum ve nefes darlığı ile birliktedir, ama sadece kuru öksürük krizleri ile ortaya çıkan bir astım formu da vardır.   Öksürük, geceleri, sabaha karşı ve yatar durumda fazladır. Gülmek, ağlamak, derin nefes almak bile, şiddetli öksürük krizlerine yol açabilir. Özellikle yaşlı hanımlarda öksürük sırasında idrar kaçırılması çok sık rastlanan bir durumdur. Bazı yaşlı tonton teyzeler bu durumu ‘Oğlum, bezlere geri döndük’ sözleriyle ifade ederler.

Öksürük nöbetleri sırasında bayılan hastalar da olabilir. Şiddetli öksürük sonucu, göğüs ve karın kaslarında ağrılar, hatta kaburgalarda çatlak ve kırıklar dahi görülebilir.

ASTIMLILARIN BALGAMI
Astımlıların tipik olarak, az miktarda, lâstik kıvamında, yapışkan
balgamları vardır. Bu küçücük balgam parçasının atılması bile hastayı ileri derecede rahatlatır. Bazı astımlıların ise çıkarmakla bitiremedikleri beyaz köpük şeklinde salgıları vardır.

Astımlıların zaman zaman yeşil renkte balgamları da olabilir. Bu durum, bronş enfeksiyonu sanılarak hemen antibiyotik verilir, oysa balgamın renginin yeşil olmasının nedeni enfeksiyon değil, eozinofil hücrelerin balgamda fazla miktarda bulunmasıdır. Buna karşılık, koyu ve sarı renkte balgamı olan hastalarda enfeksiyon ihtimali yüksektir ve antibiyotik kullanmak gerekebilir.

Sinüziti olan astımlılarda genizden gelen salgılar vardır.
Astımlı küçük çocuklar hiç balgam çıkaramazlar. Bunlar, şiddetli öksürük krizlerinde yapışkan bronş salgılarını ancak kusarak dışarıya atabilirler.

GÖĞSÜMDE KEDİ VAR

Astımlı hastalar kriz sırasında göğüslerinden ıslık şeklinde bir takım sesler duyarlar. Hastalar bu sesi, hırıltı, hışıltı, hızıltı, hıcıltı… gibi kelimelerle ifade ederler.
Hırıltı, bronşların yaygın olarak daraldığının bir işaretidir ve hasta nefes verirken daha iyi duyulur. Nefes alırken de hırıltı duyulması astım
krizinin daha ağır olduğunun bir işaretidir.

Bu sesler bazı hastalar tarafından kedi mırıltısına, keman sesine, kuş cıvıltısına… benzetilir. Astımın diğer belirtileri gibi hırıltılı solunum da geceleri ve sabaha karşı daha belirgindir.

Her astım krizinde hırıltı duyulmaz. Özellikle de, çok şiddetli nefes darlığı olduğu halde hırıltı olmaması, çok ağır bir astım krizinin işaretidir. Bu hastaların küçük bronşları, koyu ve yapışkan salgılarla tamamen yıkanmış olabilir.

ALLAH DÜŞMANIMA VERMESİN DEDİKLERİ
Hastaları ve yakınlarını en çok korkutan ve etkileyen belirti nefes darlığıdır. Nefes darlığının derecesi her hastada ve aynı hastada değişik zamanlarda farklı olabilir. İyilik dönemindeki bir astımlı her türlü eforu rahatlıkla yaparken, kriz döneminde efor yapmak nefes darlığını artırır. Bazı hastalarda oturur durumda dahi nefes darlığı olabilir. Sırtüstü yatmak nefes darlığını ağırlaştıran bir faktör olduğundan astımlılar başlarını yükseğe koymayı tercih ederler.

Nefes darlığını ‘şişkinlik’ ya da ‘yorgunluk’ olarak tanımlayan hastalar hiç de az değildir ve bunu da ‘Yol yürüsem şişiyorum’, ‘Ah, şu şişkinlik geçse bir şeyim kalmayacak’ şeklinde anlatırlar. Astım krizlerinde akciğerlerdeki hava miktarı çok fazla olduğundan, diyafram kası aşağı doğru itilir ve karın içi basıncı artar. Bu da hastalar tarafından şişkinlik olarak algılanır. Şişkinlik hissi, bazı hastaların fazla miktarda hava yutmasına veya astım tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkilerine de bağlı olabilir.

Bazı hastalar ise nefes darlığını göğüste sıkışma hissi veya basınç olarak da tanımlarlar. Bu durum yaşlı hastalarda dikkatle değerlendirilmelidir, çünkü benzer yakınmalar bir kalp krizinin işareti de olabilir.

Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Göğüs Hastalıkları Bölümü Öğretim Üyesi

Astım Belirtileri

Genç nesillerde sıklıkla görülen Astım kuru ve inatçı bir şekilde öksürük yaparken nefes alıp vermede boğaz kısmında hışırtıya sebep olur.Hırıltılı bir şekilde nefes alıp vermede zorlanabilirsiniz, Astım çeşitleri oldukça fazladır, bazı kişilerin alerji derecelerine göre hastalık düzeyleri belirlenmektedir.Aşırı öksürük sırasında astım hastalarında bayılma gibi bir durum ortaya çıkabilir.

Astım olan kişilerin balgamları az miktarda sünecek şekilde olmasına rağmen kişi bunu vücuttan attığı taktirde büyük bir rahatlık duyacağından balgam sökücü bitki çaylarını kullanmaları tavsiye edilir.İnsanoğlu yaşamını sürdürebilmesi için düzenli olarak hava alıp vermelidir, bu işlemi sağlayan yapıya bronş adı verilmektedir.Aşırı derecede bronşların kasılması sonuçu astım ortaya çıkar.

Astım Hastalığına Tanı nasıl konulur ?

Öncelik ile doktor sırtınızı dinleyerek nefes alıp, vermenizde hışırtı varsa bunu astım hastalığının başlangıcı olarak nitelendirdikten sonra, akciğer rötgeni çektirmeniz için sizi yönlendirir, sigara kullanıp, kullanmadığınız çok önemlidir. Son zamanlarda doktorlar 15 tane astım için önemli olan alerjik test yaptırarak nelere alerjiniz olduğunu ortaya koyar. Genç yaşlarda belirlenen hastalığın önüne geçmek daha kolaydır.

Sponsorlu Bağlantılar

2650 0

Yorum yapılmamış --> "Astım Nasıl Anlaşılır? Astım teşhisi nasıl konulur"

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir